ADALAH penting supaya setiap janji manifesto yang telah dibuat sebelum pilihan raya umum yang lalu dipenuhi sepenuhnya dengan segera serta dengan tanpa sebarang alasan sekiranya sebarang parti politik termasuk parti politik yang berkuasa pada ketika ini ingin terus kekal berkuasa dalam negara kita.
Jika manifesto pilihan raya tidak dipenuhi dengan segera serta sering diberi pelbagai alasan untuk tidak dilaksanakan, rakyat akan menjadi tidak puas hati, marah serta mengambil langkah untuk memilih pihak lawan apabila tibanya musim pilihan raya sama ada pilihan raya kecil ataupun pilihan raya umum.
Peribahasa Melayu pun ada menyebut “Kerbau dipegang tali hidungnya, manusia dipegang pada katanya (janjinya)” yang bermaksud segala janji hendaklah ditepati dan ditunaikan. Tidak boleh wujud sebarang alasan untuk tidak memenuhi segala janji pilihan raya yang telah diberikan pada masa lalu.
Mana-mana ahli politik atau parti politik yang membuat janji-janji melalui manifesto pilihan raya perlu menanggung segala risiko serta bertanggungjawab terhadap semua janji manis yang telah dibuat oleh mereka di dalam manifesto pilihan raya.
Amat menyedihkan sekiranya sebarang janji yang telah dibuat di dalam manifesto pilihan raya tidak dipenuhi dan ditepati oleh mana-mana ahli politik atau parti politik setelah mereka memenangi proses pilihan raya dan memegang kuasa pemerintahan.
Tindakan untuk tidak memenuhi atau menepati segala janji yang telah dibuat atau berlengah-lengah dalam memenuhi segala janji manis yang telah dibuat di dalam sesebuah manifesto pilihan raya bukan sahaja akan mengundang rasa tidak puas hati dan marah para pengundi, khususnya pengundi yang telah memberi undi kepada ahli politik serta parti politik yang terlibat, malah pada masa yang sama juga menunjukkan dengan jelas sikap tidak hormat ahli politik serta parti politik yang terlibat terhadap para pengundi yang telah memberi kepercayaan dan undi kepada mereka berdasarkan janji-janji manis yang telah dibuat di dalam sesebuah manifesto pilihan raya.
Manifesto pilihan raya adalah sebuah dokumen bertulis yang mengandungi pelbagai jenis janji yang bakal dipenuhi sekiranya ahli politik atau parti politik yang membuat manifesto terbabit menang dalam sesebuah proses pilihan raya. Manifesto plihanraya selalunya dibuat setiap kali tibanya musim pilihan raya sama ada pilihan raya umum (PRU) ataupun pilihan raya kecil (PRK).
Manifesto pilihan raya selalunya dibuat secara ringkas dengan mengunakan bahasa yang mudah untuk difahami oleh semua pihak. Dengan adanya manifesto pilihan raya ini, rakyat secara keseluruhannya akan mudah untuk memahami segala rancangan yang bakal dilakukan sekiranya ahli politik atau parti politik yang membuat manifesto ini terpilih atau menang dalam sesuatu proses pilihan raya.
Terdapat pelbagai jenis janji di dalam manifesto pilihan raya ini. Kesemua janji ini selalunya dilihat sebagai “janji manis” sewaktu pilihan raya yang digunakan untuk memenangi hati rakyat terutamanya hati pengundi.
Antara janji yang sering dilemparkan adalah yang berkaitan dengan janji untuk mengurangkan beban atau masalah kos sara hidup yang sedang dihadapi rakyat, janji untuk memperbaiki keadaan ekonomi, janji untuk memberi pelbagai jenis bantuan sosial, janji untuk meningkatkan tahap serta peluang pendidikan, janji untuk menyediakan sistem pengangkutan awam yang lebih baik dan macam-macam jenis janji lagi.
Pengundi selalunya akan memberi undi mereka kepada mana-mana ahli politik atau parti politik yang menawarkan janji terbaik melalui manisfesto pilihan raya yang dikeluarkan oleh mereka.
Namun amat sedih untuk diketahui, status sesebuah manifesto pilihan raya hanyalah sekadar janji manis yang tidak terikat dengan undang-undang. Ini bermakna, ahli politik atau parti politik yang membuat manisfesto ini tidak perlu menunaikan janji yang telah dibuat setelah mereka menang pilihan raya dan mendapat kuasa untuk memerintah negara.
Jika kita masih ingat pada tahun 2013 yang lalu, pihak Mahkamah Rayuan telah memutuskan bahawa sebuah manifesto pilihan raya tidak boleh dikuatkuasakan secara sah. Berikutan keputusan penting itu, pihak mahkamah membatalkan saman sivil yang difailkan oleh 2,020 ibu tunggal di Selangor berhubung pembayaran elaun RM100 kepada mereka seperti terkandung dalam manifesto pada pilihan raya umum 2008.
Dalam kes terbabit, hakim bersetuju dengan hujahan bahawa manifesto itu bukan sebuah dokumen yang terikat di sisi undang-undang. Seseorang yang tidak berpuas hati dengan kegagalan memenuhi janji pilihan raya tidak boleh menuntut untuk menguatkuasakan manifesto tersebut.
Adalah penting supaya setiap manifesto yang dibuat oleh mana-mana ahli politik atau parti politik untuk diikat dengan undangundang supaya tindakan undang-undang boleh diambil terhadap mana-mana ahli politik atau parti politik yang tidak memenuhi, melanggari atau pun berlengah-lengah dalam memenuhi segala janji manifesto pilihan raya mereka.
Pihak Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) disarankan mengambil langkah yang proaktif dalam perkara ini. Pihak SPR perlu mewujudkan sebuah jawatankuasa khas bagi mengkaji isu manifesto pilihan raya ini untuk diberikan satu kuasa undang-undang terhadapnya. Pindaan boleh dilakukan melalui sebarang akta sedia ada seperti Akta Kesalahan Piliharaya 1954 [Akta 5] bagi menyelesaikan perkara ini.
Sekiranya manifesto pilihan raya diikat dengan kuasa undang-undang, setiap ahli politik serta parti politik akan lebih mengambil serius terhadap manifesto pilihan raya mereka serta akan menyediakan sebuah manifesto pilihan raya yang lebih realistik serta yang berdasarkan fakta dan maklumat yang sahih di masa akan datang. Melalui langkah ini juga, hak dan kepentingan setiap pengundi dalam negara kita juga dapat dilindungi.
* Dr Muzaffar Syah Mallow, Pensyarah Kanan, Fakulti Syariah & Undang-Undang (FSU), Universiti Sains Islam Malaysia (USIM)
** Pandangan yang diutarakan dalam artikel ini adalah pendapat penulis dan tidak berkaitan dengan Astro AWANI
Muzaffar Syah Mallow
Sun Nov 17 2019
![Selagi janji manifesto tidak dipenuhi sepenuhnya, rakyat tidak akan puas hati Selagi janji manifesto tidak dipenuhi sepenuhnya, rakyat tidak akan puas hati](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/http://img.astroawani.com/2019-04/51554112897_SPRGeneric.jpg)
SPR disaran ambil langkah proaktif dalam perkara ini dengan mewujudkan sebuah jawatankuasa khas bagi mengkaji isu manifesto pilihan raya supaya diberikan satu kuasa undang-undang terhadapnya. - Gambar hiasan
![Fadillah tiba di Peru untuk hadiri mesyuarat menteri-menteri tenaga APEC 2024 Fadillah tiba di Peru untuk hadiri mesyuarat menteri-menteri tenaga APEC 2024](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-08/51723674456_FadillahYusof.jpg)
Fadillah tiba di Peru untuk hadiri mesyuarat menteri-menteri tenaga APEC 2024
Timbalan Perdana Menteri Fadillah akan mengetengahkan pendirian Malaysia dalam melaksanakan usaha peralihan tenaga negara.
![Lawatan PM Anwar ke India dijangka kukuhkan hubungan ekonomi - Ramanan Lawatan PM Anwar ke India dijangka kukuhkan hubungan ekonomi - Ramanan](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-07/61721630406_TBAnwarIbrahim.jpg)
Lawatan PM Anwar ke India dijangka kukuhkan hubungan ekonomi - Ramanan
Perdana Menteri Anwar dijadualkan membuat lawatan rasmi pertama ke India dari 19 hingga 20 Ogos.
![PRK Nenggiri: Generasi muda tagih peluang pekerjaan PRK Nenggiri: Generasi muda tagih peluang pekerjaan](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-08/81723287338_Nenggiri.jpg)
PRK Nenggiri: Generasi muda tagih peluang pekerjaan
Tanpa kehadiran tapak perindustrian, rata-rata penduduk di sini hanya bergantung harap kepada pekerjaan tradisional.
![Dua pelajar cemerlang Malaysia terpilih sertai CSSP di Geneva Dua pelajar cemerlang Malaysia terpilih sertai CSSP di Geneva](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-08/71723670962_ShimZiJunNurulN.jpg)
Dua pelajar cemerlang Malaysia terpilih sertai CSSP di Geneva
Dua pelajar cemerlang Malaysia dipilih menyertai Program Pelajar Musim Panas CERN (CSSP) 2024 di Geneva, Switzerland.
![Hari Kebangsaan: Tidak berkira hias rumah, kereta sejak 24 tahun lepas Hari Kebangsaan: Tidak berkira hias rumah, kereta sejak 24 tahun lepas](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-08/81723628328_TBKandapan.jpg)
Hari Kebangsaan: Tidak berkira hias rumah, kereta sejak 24 tahun lepas
Kandapan juga cukup terkenal dengan keretanya yang turut dihiasi Jalur Gemilang, bendera Johor dan semua negeri serta pelbagai pelekat imej bertemakan kemerdekaan termasuk wajah pemimpin negara.
![Malaysia kekal destinasi utama bagi pelaburan PTTEP - BMI Malaysia kekal destinasi utama bagi pelaburan PTTEP - BMI](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2021-02/81613025046_TBPelantarMinyak.jpg)
Malaysia kekal destinasi utama bagi pelaburan PTTEP - BMI
Malaysia akan kekal sebagai destinasi utama bagi pelaburan syarikat minyak nasional Thailand, PTT Exploration and Production (PTTEP), dalam jangka masa pendek dan panjang.
Jualan penyaman udara naik mendadak di negara Balkan
Menetap di negara sejuk, mereka tidak pernah terfikir memasang penyaman udara di dalam rumah memandangkan musim panas bukanlah setiap hari. Namun, cuaca panas melampau membuatkan mereka bertukar fikiran.
![Malaysia kecam sekeras-kerasnya pencerobohan ekstremis Zionis Israel ke atas Masjid Al-Aqsa Malaysia kecam sekeras-kerasnya pencerobohan ekstremis Zionis Israel ke atas Masjid Al-Aqsa](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-01/61706688348_wismaputra.jpg)
Malaysia kecam sekeras-kerasnya pencerobohan ekstremis Zionis Israel ke atas Masjid Al-Aqsa
Kerajaan Malaysia mengecam sekeras-kerasnya pencerobohan Masjid Al-Aqsa oleh ekstremis Zionis Israel pada 13 Ogos.
![Reda dengan pemergian anak walaupun bukan pengakhiran diharapkan - Ayah Nidza Afham Reda dengan pemergian anak walaupun bukan pengakhiran diharapkan - Ayah Nidza Afham](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-08/61723653359_TBMOKHTAR.jpg)
Reda dengan pemergian anak walaupun bukan pengakhiran diharapkan - Ayah Nidza Afham
Ayah kepada penyanyi dan Youtubers Muhammad Nidza Afham Mokhtar reda dengan pemergian anak lelakinya walaupun itu bukan pengakhiran yang beliau harapkan.
Ahli perniagaan diberkas, terlibat dalam aktiviti kumpulan mafia
Seorang ahli perniagaan Itali ditangkap di bandar Natal, Brazil pada selasa.
Giuseppe Bruno kini menghadapi tuduhan termasuk melakukan pemerasan dan pengubahan wang haram dan juga penglibatan bersama kumpulan mafia.
Giuseppe Bruno kini menghadapi tuduhan termasuk melakukan pemerasan dan pengubahan wang haram dan juga penglibatan bersama kumpulan mafia.
![Tunggakan cukai: Dua ahli politik Melaka antara yang disekat ke luar negara Tunggakan cukai: Dua ahli politik Melaka antara yang disekat ke luar negara](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-04/81714465953_TBPengarahLHDNj.jpg)
Tunggakan cukai: Dua ahli politik Melaka antara yang disekat ke luar negara
Dua ahli politik di Melaka antara 10 individu yang pernah disekat ke luar negara kerana gagal melunaskan tunggakan cukai melibatkan jumlah puluhan ribu ringgit.
![Anwar seru rakyat lakukan perubahan, angkat martabat, darjat negara Anwar seru rakyat lakukan perubahan, angkat martabat, darjat negara](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-03/41709879482_Anwar.jpg)
Anwar seru rakyat lakukan perubahan, angkat martabat, darjat negara
Malaysia perlu berani melakukan perubahan bukan saja di peringkat menteri dan ahli politik, bahkan rakyat keseluruhannya, kata Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim.
![Tiada kuota ahli politik, profesional jadi ahli majlis PBT di Perak Tiada kuota ahli politik, profesional jadi ahli majlis PBT di Perak](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-02/61707371940_TBSAARANIAWANI.jpg)
Tiada kuota ahli politik, profesional jadi ahli majlis PBT di Perak
Kerajaan negeri tidak bercadang menetapkan kuota antara ahli politik serta golongan profesional khususnya dalam pelantikan ahli majlis pihak berkuasa tempatan (PBT), di Perak.
![Pencen ahli politik: PM bincang peringkat Kabinet sebelum bawa ke Parlimen Pencen ahli politik: PM bincang peringkat Kabinet sebelum bawa ke Parlimen](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-02/61706794375_TBAnwarIbrahim.jpg)
Pencen ahli politik: PM bincang peringkat Kabinet sebelum bawa ke Parlimen
Anwar berkata cadangan pemansuhan pencen bagi ahli politik akan dibincang di peringkat Kabinet terlebih dahulu dan dibawa ke Parlimen sebelum sebarang keputusan dilaksana.
![Tanggungjawab moral untuk ahli politik, pesara pilih satu pencen - PM Anwar Tanggungjawab moral untuk ahli politik, pesara pilih satu pencen - PM Anwar](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2024-01/81706336776_TBAnwarIbrahim.jpg)
Tanggungjawab moral untuk ahli politik, pesara pilih satu pencen - PM Anwar
Ahli politik atau pekerja kerajaan yang menerima beberapa pencen mungkin boleh memenuhi tanggungjawab moral untuk memilih hanya satu pencen sahaja.
![Cadangan mansuh pencen turut terpakai kepada ahli politik - PM Anwar Cadangan mansuh pencen turut terpakai kepada ahli politik - PM Anwar](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2023-12/81703897828_TBAnwaribrahimso.jpg)
Cadangan mansuh pencen turut terpakai kepada ahli politik - PM Anwar
Cadangan mewujudkan kakitangan awam tidak berpencen juga akan terpakai kepada ahli politik.
![Titah Sultan Sharafuddin kukuh perpaduan amat wajar - Ramanan Titah Sultan Sharafuddin kukuh perpaduan amat wajar - Ramanan](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2023-11/81700894954_RamananRamakrishnan.jpg)
Titah Sultan Sharafuddin kukuh perpaduan amat wajar - Ramanan
Katanya, titah Sultan Sharafuddin itu tepat bahawa Malaysia perlu berbangga dengan latar belakang berbilang kaum dan ia harus dipertahankan.
![Bekas ahli politik Sepanyol ditembak di muka Bekas ahli politik Sepanyol ditembak di muka](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2023-11/61699579309_AlejoVidalQuadras.jpg)
Bekas ahli politik Sepanyol ditembak di muka
Mangsa hanya cedera selepas insiden pada jam 1.30 tengah hari itu dan beliau dibawa ke hospital untuk tujuan rawatan.
![Anugerah darjah kebesaran, Sultan Nazrin bersifat terbuka - Mohd Zahidi Anugerah darjah kebesaran, Sultan Nazrin bersifat terbuka - Mohd Zahidi](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2023-11/81698972104_TanSriMohdZahidi.jpg)
Anugerah darjah kebesaran, Sultan Nazrin bersifat terbuka - Mohd Zahidi
Mohd Zahidi berkata, situasinya berbeza berbanding sekitar dua atau tiga tahun lalu.
![Jangan hanya fikir keuntungan politik - Mufti Jangan hanya fikir keuntungan politik - Mufti](https://resizer-awani.eco.astro.com.my/tr:w-177,h-100,q-100,f-auto/https://img.astroawani.com/2022-01/81641994715_WanSalimWanMohdN.jpg)
Jangan hanya fikir keuntungan politik - Mufti
Ahli politik perlu utamakan usaha memberi kefahaman yang tepat kepada masyarakat termasuk bukan Islam tentang maksud sebenar ayat al-Quran.